SciSimulator
Quay lại thí nghiệm

Thí nghiệm Tốc độ Quang hợp Hướng dẫn

Sinh họcTrung cấpThời gian đọc: 4 phút

Tổng quan

Mọi sự sinh trưởng đều phụ thuộc vào mặt trời. Quang hợp là phản ứng hóa học vĩ đại nhất trên Trái Đất, chuyển hóa năng lượng mặt trời thành năng lượng hóa học để cung cấp năng lượng cho hầu hết mọi sự sống. Thí nghiệm này sử dụng 'Phương pháp quan sát bọt khí' để đưa bạn vào thế giới vi mô, khám phá xem các yếu tố môi trường như ánh sáng, nhiệt độ và CO2 cùng nhau quyết định tốc độ sinh trưởng của thực vật như thế nào. Bạn sẽ tự mình tìm ra 'Sự kết hợp vàng' để đạt hiệu quả tổng hợp tối đa.

Bối cảnh

Sự khám phá ra quang hợp đã trải qua hơn hai thế kỷ. Năm 1771, nhà khoa học người Anh Joseph Priestley phát hiện thực vật có thể 'làm sạch' không khí bị nến làm hỏng; sau đó, bác sĩ người Hà Lan Jan Ingenhousz đã thí nghiệm và thấy rằng tác dụng 'làm sạch' này chỉ xảy ra dưới ánh sáng. Vào thế kỷ XIX, với việc thiết lập định luật bảo toàn năng lượng, con người nhận ra rằng bản chất của quang hợp là sự chuyển hóa năng lượng. Từ 'thí nghiệm chuột' của Priestley đến lá nhân tạo hiện đại, cuộc khám phá của nhân loại về ánh sáng chưa bao giờ dừng lại.

Khái niệm chính

Quang hợp (Photosynthesis)

Quá trình thực vật xanh sử dụng năng lượng ánh sáng để biến đổi khí carbon dioxide và nước thành các chất hữu cơ dự trữ năng lượng (như glucose) và giải phóng oxy.

Phương pháp quan sát bọt khí

Một phương pháp thí nghiệm để đo gián tiếp cường độ quang hợp bằng cách quan sát tốc độ bọt khí (oxy) giải phóng từ thực vật thủy sinh (như rong đuôi chó) dưới ánh sáng.

Yếu tố giới hạn (Limiting Factor)

Trong nhiều yếu tố cùng tác động, yếu tố nào thiếu hụt nhất sẽ giới hạn tốc độ tổng thể (tương tự như thanh gỗ ngắn nhất trong hiệu ứng thùng gỗ).

Công thức và diễn giải

Phương trình tổng quát của quang hợp

6CO2+6H2OAˊnh saˊng, Diệp lụcC6H12O6+6O26CO_2 + 6H_2O \xrightarrow{\text{Ánh sáng, Diệp lục}} C_6H_{12}O_6 + 6O_2
Carbon dioxide và nước dưới tác động chung của năng lượng ánh sáng và diệp lục, tổng hợp nên glucose và giải phóng oxy.

Các bước thí nghiệm

  1. 1

    Thiết lập cơ sở

    Đặt các thông số môi trường ở mức trung bình: Ánh sáng 50%50\%, Nhiệt độ 25C25^\circ\text{C}, CO2\text{CO}_2 50%50\%. Nhấp vào 'Bắt đầu', quan sát tốc độ bọt khí và lượng glucose tổng hợp của rong đuôi chó.
  2. 2

    Khám phá cường độ ánh sáng

    Tăng dần 'Cường độ ánh sáng' và quan sát tốc độ tạo bọt khí thay đổi như thế nào. Sau khi tăng đến một mức độ nhất định, xu hướng tốc độ thay đổi ra sao? Suy nghĩ: Khi ánh sáng không còn hiệu quả, yếu tố nào có thể đã trở thành 'yếu tố giới hạn' mới?
  3. 3

    Khám phá độ nhạy nhiệt độ

    Thay đổi thanh trượt 'Nhiệt độ' và quan sát sự khác biệt về tốc độ quanh mức 30C30^\circ\text{C} so với hai đầu cực trị. Nhiệt độ có mối quan hệ như thế nào với tốc độ quang hợp? Hãy nghĩ xem, với tư cách là các protein đặc biệt trong cơ thể sinh vật, các 'enzyme' hoạt động như thế nào ở các nhiệt độ khác nhau?
  4. 4

    Mô phỏng bón thêm CO2\text{CO}_2 trong nhà kính

    Giữ đủ ánh sáng và thử tăng 'Nồng độ CO2\text{CO}_2'. Trong sản xuất nông nghiệp, đây được gọi là 'bón phân carbon dioxide'. Nó ảnh hưởng thế nào đến năng suất cuối cùng của rau củ?

Mục tiêu học tập

  • Hiểu sâu sắc về nguyên liệu (CO2\text{CO}_2, H2O\text{H}_2\text{O}) và sản phẩm (chất hữu cơ, O2\text{O}_2) của quang hợp.
  • Nắm vững đặc điểm của các đường cong thể hiện ảnh hưởng của nhiệt độ, ánh sáng và nồng độ lên tốc độ quang hợp.
  • Có thể xác định 'yếu tố giới hạn' trong môi trường cụ thể và đề xuất phương án tối ưu.
  • Hiểu được sự phụ thuộc cao của các phản ứng hóa sinh (phản ứng enzyme) trong cơ thể sinh vật vào môi trường.

Ứng dụng thực tế

  • Nhà kính: Tăng năng suất bằng cách kéo dài thời gian chiếu sáng, kiểm soát nhiệt độ và bón thêm CO2\text{CO}_2 (như đốt rơm rạ hoặc sử dụng máy bón phân khí).
  • Hệ thống hỗ trợ sự sống trên trạm vũ trụ: Sử dụng tảo hoặc thực vật để quang hợp nhằm hấp thụ CO2\text{CO}_2 do phi hành gia thở ra và tái tạo O2\text{O}_2.
  • Năng lượng sinh khối: Chuyển hóa năng lượng hóa học được cố định bởi quang hợp thành biodiesel hoặc cồn nhiên liệu như một nguồn năng lượng thay thế xanh.
  • Nông nghiệp thẳng đứng: Trong các tòa nhà đô thị, sử dụng phổ LEDLED và hệ thống dinh dưỡng được điều khiển chính xác để sản xuất lương thực quanh năm, năng suất cao.

Sự hiểu lầm phổ biến

Sai
Thực vật chỉ hô hấp dưới ánh sáng
Đúng
Sai. Thực vật hô hấp (tiêu thụ chất hữu cơ) suốt 2424 giờ. Quang hợp chỉ xảy ra khi có ánh sáng. Thực vật chỉ lớn lên khi tốc độ quang hợp lớn hơn tốc độ hô hấp.
Sai
Cường độ ánh sáng càng mạnh, hiệu quả quang hợp càng tăng vô hạn
Đúng
Sai. Có một 'điểm bão hòa ánh sáng'. Khi cường độ ánh sáng đạt đến một giá trị nhất định, do giới hạn về lượng enzyme nội tại hoặc nồng độ carbon dioxide, tốc độ quang hợp sẽ không tăng thêm nữa.

Đọc thêm

Sẵn sàng bắt đầu?

Bây giờ bạn đã nắm được kiến thức cơ bản, hãy bắt đầu thí nghiệm tương tác!